Tyniec

Wznosi się na wyniosłym , skalistym brzegu Wisły ,10 kilometrów na zachód od centrum Krakowa. Zostało prawdopodobnie ufundowane przez Kazimierza Odnowiciela w 1044 roku , choć niektórzy historycy przypisują ten akt Bolesławowi Śmiałemu, przesuwając datę powstania na lata 1076-1079. Być może temu ostatniemu zawdzięczamy jedynie budowę tutejszego kościoła . Opactwo było przez wieki znaczącym ośrodkiem życia duchowego i kulturalnego , od początku słynącym z zasobnej biblioteki. Z niej pochodzi wyjątkowy cenny zabytek romański- Sakramentarz tyniecki - włączony do zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie .Jest to XII wieczny kodeks pisany złotem na purpurze i ozdobiony całostronicowymi miniaturami . Położenie klasztoru sprawiło ,że odgrywał on ważną rolę strategiczną , na przykład w walkach o tron krakowski w okresie rozbicia dzielnicowego , a kilkaset lat później jak punkt oporu konfederatów barskich . W 1831 roku zabudowania strawiły pożar . Benedyktyni wrócili do Tyńca dopiero w 1939 roku. Wielokrotnie niszczone i odbudowywane opactwo stanowi jedyną w swoim rodzaju mozaikę stylów.